۶۰۹ دشت بزرگ ایران در محاصره فرونشست زمین
دبیر کارگروه ملی مخاطرات میگوید همه ۶۰۹ دشت بزرگ ایران به دلیل افت آبهای زیر زمینی با پدیده فرونشست مواجه هستند.
به گزارش ایسنا، «علی بیتاللهی»، دبیر کارگروه ملی مخاطرات روز جمعه ۱۸ تیر ۱۴۰۰، با تاکید بر اینکه اگر فرونشست زمین به حدی برسد که کل سفرههای زیر زمینی خالی از آب و متراکم شود، حتی اگر در سالهای آتی بارش باران و برف هزاران برابر زمان حال باشد، آب این بارش به داخل خاک نفوذ نخواهد کرد، گفت: «از این وضعیت با عنوان مرگ آبخوانها و دشتها یاد میشود و در چنین شرایطی آب ناشی از بارندگیها به جای نفوذ در زمین، در سطح زمین جاری میشود.»
به گفته بیتاللهی طی مطالعاتی از سال ۱۳۷۸، مشخص شد که در جنوب غرب تهران در محدوده تقاطع بزرگراه آزادگان و بزرگراه سعیدی تغییر ارتفاعی وجود دارد.
او همچنین گفت: «در سال ۱۳۹۵ در منطقه شهران، خیابان پیامبر، میدان قیام، میدان محمدیه و چهارراه مولوی چندین پدیده فرونشست اتفاق افتاد که بسیار مخرب بود، به گونهای که در برخی از این رخدادها تلفات جانی نیز داشتهایم.»
بیتاللهی مهمترین آثار فرونشست زمین را برگشتناپذیر بودن تراکم محیط متخلخل منفذ دار لایههای آبدار عنوان کرد. به گفته دبیر کارگروه ملی مخاطرات با جاری شدن آب در سطح زمین، مواد مغذی خاک شسته خواهد شد و دشتهای حاصلخیز نیز به کویر تبدیل میشوند.
او با اشاره به تاثیر فرونشست بر زیرساختهای صنعتی گفت: «فرونشست زمین در زیر خطوط انتقال نفت و گاز موجب گسیختگی آنها میشود و منجر به مخاطرات همراه با تلفات جانی نیز خواهد شد.»
به گفته دبیر کارگروه ملی مخاطرات فرونشست زمین در محدوده کلانشهرهایی مانند تهران، اصفهان، کرمان و مشهد در حال رخ دادن است و بر اثر آن اسکلت ساختمانها نیز دچار ترک خوردگی و شکاف میشود و استحکام سازهها در برابر فرونشست زمین کاهش مییابد.
بیتاللهی میگوید استحکام پایههای دکلهای برق در مناطقی مانند ورامین، اشتهارد، قم و دشت مهیار بر اثر فرونشست زمین کاهش یافته است و این امکان وجود دارد که با گسترده شدن فرونشست، شبکههای برق قطع شوند.
او همچنین از سیاست غلط کشت هندوانه که از منابع آبی بسیاری استفاده میشود، انتقاد کرد.
مدیر مرکز زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، میگوید برخلاف پدیده زلزله، فرونشست زمین امکان اقدامات کنترلی دارد: «چرا که این پدیده مخرب به طور مستقیم به کاهش آبهای زیر زمینی مرتبط است. به این معنا که اگر سطح آب سفرههای آبهای زیر زمینی کاهش یابد، سطح زمین پایین میرود.»
بیتاللهی با اشاره به اینکه بعد منفی این پدیده، وسعت و گستردگی آن است، گفت: «در دو منطقه جنوب تهران یکی به سمت شهریار در ابعاد ۳۰ کیلومتر در ۲۰ کیلومتر و دیگر در دشت ورامین در ابعاد ۲۵ در ۱۵ کیلومتر درگیر فرونشست زمین است.»
